Fietsen en wandelen met GPS en PDA of Smartphone
(4-10-2010)

(Hoe kun je navigeren met de PDA/GPS??

 

Navigeren voor wandelen en fietsen lijken veel op elkaar en we gaan in de voorbeelden uit van een van deze twee situaties.

Het verschil zit hem hoofdzakelijk in het  detail van de kaarten en de afstanden, hoewel, een visuele controle op de kaart is bij fietsen met een vaste stuurstandaard natuurlijk gemakkelijker als bij het lopen. Zeker bij Nordic Walking is de visuele controle wat onhandig!!

Bij het lopen zijn gesproken (richting)aanwijzingen erg prettig omdat dan de apparatuur in de zak gestoken kan worden. Met behulp van een “oortje” kunnen dan de aanwijzingen gevolgd worden.

OZI CE kent de mogelijkheid om tijdens het lopen van een route(dus geen track) gesproken richtingaanwijzingen te geven.

We gaan er van uit dat u een pda heeft met ingebouwde GPS of een pda met externe GPS via kabel of bluetooth die wellicht reeds voor navigatie via bijv. TOMTOM wordt gebruikt.

 

In principe zijn er twee methodes te hanteren bij het navigeren welke ik beiden zal proberen uit te leggen aan de hand van voorbeelden met schermen.

Ook een combinatie van beiden is mogelijk.

1  Navigeren met behulp van tracks = via op het beeld volgen van een tracklijn die een reeds eerder opgenomen spoor(track) aangeeft.

2. Navigeren met behulp van waypoints en route(punten) met visuele en gesproken aanwijzingen.

 

Mijn eigen ervaring en idee is dat de meest optimale wijze van navigeren is een combinatie van visuele aanwijzingen en gesproken aanwijzingen. Ik zelf loop en fiets het liefste met een "oortje" in één oor, waardoor ik de natuur en verkeer ook nog kan waarnemen. Het aantal gesproken aanwijzingen liefst zo minimaal mogelijk. Op moment van twijfel wil ik graag de mogelijkheid van directe visuele controle op het scherm maar dat moet eigenlijk zo min mogelijk het geval zijn. Dit hangt echter zeer veel samen met de kwaliteit van de track/route met liefst zo min mogelijk, maar wel goed gekozen routepunten en de complexe situaties door dicht bij elkaar liggende richtingveranderingen.

Rotondes zijn hier ook een complicerende factor.

 

Wat heb je nodig?

Voor GPS navigatie met pda of smartphone heb je nodig:
- geschikte software om de route te plannen op de pda, pc of via een internettoepassing;
- een geschikt apparaat met een interne GPS of losse GPS om te navigeren;
- geschikte navigatiesoftware;
- geschikte/actuele kaarten voor gebruik in een routeplanner en voor in de PDA/Smartphone;
- een goede standaard voor het uitwisselen van de verschillende bestanden zoals kaarten en routes;

Reeds bekende initiatieven.
Op internet zijn reeds veel (verbrokkelde) initiatieven te zien op het gebied van planning van vooral fiets- en wandelroutes. Veelal blijven dit soort initiatieven steken op het vele werk en de grootte van de groep die zorgt voor actualiteit en het opzetten van een project waarbij alle onderdelen aan bod komen.

Plannersoftware.
De fietsersbond heeft i.s.m. met enkele provincies een goed initiatief gestart met hun fietsrouteplanner die nu al beschikbaar is alle provincies behalve de provincies Noord Brabant, Limburg, Zeeland en Groningen. De kwaliteit van de planner is hoog met een zeer hoge actualiteit. Nadeel is echter dat je zelf meestal niet het actuele kaartmateriaal hebt wat in de planner wordt gebruikt. Bij het volgen van tracks hoeft dit geen bezwaar te zijn. Het OSM kaartmateriaal is goed bruikbaar in samenhang met de planner.

Met deze online internetplanner kun je vooraf zowel een route uitprinten als een bestand krijgen in GPX-formaat. Op dit moment is men ook in onderhandeling met andere provincies en men hoopt de planner naar landelijk niveau te kunnen brengen.
Het mooie van deze toepassing is dat zowel de oude(kaart) als nieuwe(gps) methode van plannen werkt.
De kwaliteit van de kaarten is bijzonder goed omdat de actualiteit gewaarborgd is door de directe leverantie van de topografische dienst van het kadaster via de steun van de provincie. Tevens heeft men een grote groep vrijwillige fietsers die de trajecten in kaart brengen zowel qua juistheid maar ook de aanvullende info zoals b.v. de conditie van de fietspaden. Kijk voor een indruk van dit initiatief eens op (http://www.fietsersbond.nl/op-fiets/fietsroute-planner). Wellicht kunt u ook als vrijwilliger van de fietsersbond iets voor deze hobby betekenen.
Ook eenvoudige planners op basis van knooppuntenroutes kunnen een leemte opvullen. Voor de regio ZuidOost Brabant heeft de fietsersbond inmiddels een planner op basis van knooppunten vrijgegeven op eerdergenoemde site onder planners. Kijk hier regelmatig want ook voor andere provincies staan er planners in de steigers.

Inmiddels heeft de digifietser in België een PC-programma uitgebracht waarmee een gps-track of een geprinte beschrijving op basis van selectie van knooppunten kan worden gepland. Deze planner beslaat een zeer groot gebied van België en Nederland. Reacties op dit programma (prijs € 35,00) zijn op dit moment positief.

 

Fietsrouteplanner voor OSM kaarten op internet, ook voor route op papier.

Het aardige is dat een route op OSM kaarten van te voren gepland kan worden op internet, ook over de grens, en de track in GPX en XML formaat kan worden gedownload. Lijkt in die zin veel op de planner van de Fietsersbond (http://www.fietsersbond.nl/op-fiets/fietsroute-planner) waar plannen van deur tot deur kan plaatsvinden. De planner voor OSM vindt u op http://www.openrouteservice.org/ , geschikt voor auto, fiets en wandelaar, welke mijns inziens een enorme potentie heeft.

Het aardige van deze planner is dat ook voor personen zonder GPS apparatuur een keurige routebeschrijving in het Nederlands kan worden verkregen. Rechts op de kaart staat een blauw/witte plus waar u een aantal voorkeuren kunt kiezen. Het gebruik is even wennen maar het loont de inspanning. Kies naast de knop Calculate voor “more options” om de taal van de uitvoer in te stellen.

Voor GPS gebruikers is het prettige dat plannen op praktisch hetzelfde kaartmateriaal kan plaatsvinden als welke men in de eigen GPS apparatuur kan plaatsen via de gedownloade kaarten. Garmin gebruikers kunnen de track omzetten naar een routeerbare route met tussenpunten die op het routeerbare gedownloade kaartmateriaal kunnen worden toegepast. Aardig is ook dat de geplande route met tussenpunten als link kan worden uitgevoerd en doorgestuurd naar iemand anders die de geplande route dan ook kan bekijken/downloaden in de planner.

 

Fietsrouteplanner voor Fietsersbond, ook voor route op papier.

De planner van de Fietsersbond, waar plannen van deur tot deur kan plaatsvinden, wordt nog steeds uitgebreid. Alleen de provincies Noord Brabant, Limburg, Zeeland en Groningen zijn helaas nog niet in de planner opgenomen. De kwaliteit van de planner is hoog met een zeer hoge actualiteit. Nadeel is echter dat je zelf meestal niet het actuele kaartmateriaal hebt wat in de planner wordt gebruikt. Bij het volgen van tracks hoeft dit geen bezwaar te zijn. Het OSM kaartmateriaal is goed bruikbaar in samenhang met de planner.

Kaartmateriaal:
Goed kaartmateriaal is de basis voor goede navigatie. Op dit moment zijn er enkele partijen die kaartmateriaal maken en onderhouden. In Nederland is dat de Topografische Dienst, een oude dienst van defensie maar tegenwoordig onderdeel van de Dienst Kadaster. Voor het kaartmateriaal van autonavigatiesystemen zijn het hoofdzakelijk Navteq en Teleatlas die de dienst uitmaken.
Kaarten die u zelf scant of reeds in een grafisch formaat zoals JPG/PNG/TIF heeft kunt u met bijv. Ozi explorer PC, Smartmap of GPSdash zelf kalibreren zodat ze bruikbaar zijn voor navigatie

Navigatiesoftware:
Voor de navigatie zijn er al een aantal simpele standaard PDA toepassingen zoals:

Oziexplorer (www.oziexplorer.com), met pc- en pda-software, uitgebreid qua functionaliteit maar iets duurder dan andere minder uitgebreide programma's.
Elders op deze site staat de  uitleg over de werking van OZI explorer CE

 

Vito smartmap (www.vitotechnology.com), relatief eenvoudig en ook voor smarthpone leverbaar.

  

Gpsdash2 (http://wimobi.com/gpsdash/overview.ppc2.php) die zowel de pc-toepassing voor het kalibreren van kaarten en de navigatie software voor pda (en heel bijzonder ook voor de smartphone) in 1 pakket heeft.

  

en waarschijnlijk nog veel meer andere toepassingen met elk hun eigen kracht.

Auto navigatiesoftware voor fietsen en wandelen
Navigatiesoftware zoals Tomtom claimen ook wandel en fietsnavigatie te ondersteunen maar hierbij wordt je altijd over (auto geschikte)wegen gestuurd en zeker niet over toeristische fiets- en wandelpaden.

Bij de simpele toepassingen wordt er over het algemeen aan de hand van trackbestanden een lijn geplot over een kaart die de te volgen route aangeeft. Een meebewegende pijl geeft de plek aan waar je op dat moment bent. Op deze wijze kun je dus volgen of je op de goede route blijft. Tevens heb je natuurlijk een goede positie bepaling. De software geeft meestal ook aan waar je geweest bent(tracking), hoe snel en welke richting je gaat en allerlei daarvan afgeleide gegevens.

Routes:
Het is enigszins verwarrend maar met routes worden hier eigenlijk tracks aangeduid. Routes hebben in termen van navigatie een andere betekenis en zijn verbindingen tussen waypoints. De aangegeven routes op onderstaande sites zijn hoofdzakelijk tracks.
bekende sites waar u gratis routes kunt downloaden zijn:
www.gpstracks.nl
www.fietsen.123.nl/gpsfietsroutes.htm
www.gpsfietsroutes.nl
www.gpswalking.nl voor wandelaaars met mooi beschrijvingen van de routes.
en vele andere.

Daarnaast kunt u hier allerlei wetenswaardigheden op dit gebied van navigatie vinden.

Techniek:
Materialen om je pda/smartphone van stroom te voorzien en te bevestigen kun je bijvoorbeeld vinden op  http://www.digitalsonline.nl/ , http://www.regnem.nl/  , http://www.gpsplaza.nl  enz.
Op http://www.fietsen.123.nl/gpsmetpocketpc.htm vind je een praktische oplossing voor op de fiets.

Zelf fiets ik op dit moment met een zg. rugged pda die volledig water/schok en stof bestendig is.  U ziet hem op onderstaande foto.

      

Deze pda is relatief duur maar zelfs bruikbaar in stromende regen. Getoond exemplaar heeft een extra grote accu welke 5 tot 8 uur werkzaam is, afhankelijk van verlichting van display.
Meer info over speciale “rugged” pda’s is te vinden op
http://www.palmcase.de/